Người có thể nói được và hiểu được nhiều thứ tiếng chính là cầu nối về ngôn ngữ quan trọng. Chúng ta giao tiếp thông qua sự thấu hiệu và quan trọng nhất là ngôn ngữ. Vai trò của phiên dịch viên cũng từ đó mà ngày càng được khẳng định.

 123.png

Tìm hiểu về lịch sử phiên dịch viên

          Thế nhưng không phải ai cũng biết về khởi nguồn của cái tên gọi phiên dịch. Lịch sử ngành phiên dịch như thế nào. Cùng tìm hiểu những sự thật thú vị về ngành phiên dịch trong bài viết dưới đây nhé!

Viết nên lịch sử ngành phiên dịch

          Bạn có biết 200.000 năm trước đây đã bắt đầu có khái niệm ngôn ngữ nói, ngôn ngữ viết thì mới bắt đầu được khoảng 7.000 năm. Bắt đầu từ những năm đầu của thế kỷ III TCN, dịch thuật đã được lịch sử thế giới ghi nhận.

hieuunganh-com_5b69c717a4828.png

Sacagawea-phiên dịch viên trong giai đoạn đầu và góp phần quan trọng vào lịch sử nước Mỹ 

          Càng ngày dịch thuật càng góp một vai trò quan trọng quyết định đến nền văn minh Châu Âu. Khái niệm dịch thuật khởi nguồn từ một từ khóa của thời Trung Cổ là “translation studii” – chuyển giao kiến thức.

Một sự thật rằng kinh thánh mới là tài liệu được dịch thuật nhiều nhất trên toàn thế giới.

          Cụm từ “translation” xuất phát từ tiếng Latin có nghĩa là “to bring or carry across” – Mang theo. Ngoài ra một thuật ngữ khác liên quan đến tương đồng với từ trên là “metaphrase” có nghĩa là “dịch từng từ từng chữ”. Đây đều là những thuật ngữ quan trọng xuyên suốt trong lịch sử của ngành phiên dịch.

          Bắt đầu từ năm 1991, ngày Quốc Tế dịch thuật chính thức được lựa chọn là ngày 30/9 bởi Hiệp hội Dịch thuật quốc tế (FIT). Đây là ngày những người đang làm trong ngành dịch thuật có thể tự hào về ngành nghề của mình – một ngành không thể thiếu trong cuộc sống hiện nay.

Sự phát triển của những ấn phẩm dịch thuật

          Bản dịch đầu tiên được biết đến sớm nhất là thời kỳ Mesopotamian với bài thơ của người Sumer, Gilgamesh khi được dịch sang tiếng Á. Các tác phẩm dịch thuật cổ đã được thực hiện là bởi các nhà sư Phật giáo, họ đã dịch các tài liệu kinh thánh từ tiếng Ấn Độ sang tiếng Trung.

hieuunganh-com_5b69c7d34f278.png

2 cuốn sách có được nhiều bản dịch nhất trên thế giới 

          Dần về sau dịch thuật được áp dụng trong các tác phẩm văn học giải trí cuộc sống.  Các học giả người Ả Rập đã dựa trên các tác phẩm của học giả người Hy Lạp, dịch và tạo ra những bản riêng cho mình về các hiểu biết khoa học, giải trí và triết học. Sau này những bản Ả Rập lại được dịch sang tiếng Latin, phổ biến thời trung cổ khắp Tây Ban Nha, tạo thành nền tảng cho các học giả Renaissance về sau.

Lịch sử ngành phiên dịch tại Việt Nam                                             

          Thế hệ trẻ ngày nay đang biết đến và học với chữ quốc ngữ. Trước đây, từ khi ngôn ngữ chữ viết được biết đến và áp dụng, Việt Nam đã trải qua ba giai đoạn. Đó là chữ Hán, chữ Nôm và chữ Quốc Ngữ.

          Khởi nguồn của chữ Hán. Chữ Hán bắt đầu giao lưu vào Việt Nam từ thiên niên kỉ thứ nhất trước Công Nguyên. Chữ Hán thực sự đã trở thành phương tiện ghi chép truyền thống và vẫn còn được lưu giữ lại rất nhiều các tác phẩm cho đến ngày nay. Tiếng Hàn là ngôn ngữ được sử dụng để giao tiếp, giao lưu kinh tế thương mại với Trung Quốc.

          Chữ Nôm lại là chữ viết cấu tạo dựa trên cơ sở đường nét của chữ Hán nhưng dễ sử dụng diễn đạt bằng lời hơn. Chữ Nôm dần có một vai trò quan trọng trong cuộc sống hằng ngày của người dân Việt Nam xưa.

          Sau này, chữ viết của Việt Nam đã tiến xa hơn một bước nữa khi phát triển hệ thống chữ Quốc ngữ. Sau nhiều cuộc cải cách về ngôn ngữ chữ cái Latin phiên âm ra tiếng Việt chúng ta mới có được diện mạo hệ thống chữ cái mà ta được biết đến và sử dụng cho đến ngày nay.

          Khi này, vai trò của ngành phiên dịch lại mang một đặc thù hoàn toàn khác biệt. Đây là sự chuyển đổi vai trò chủ đạo từ hệ chữ viết khối vuông (Hán – Nôm) sang chữ Quốc Ngữ.

hieuunganh-com_5b69c5095bcb3.png

Phiên dịch là cầu nối ngôn ngữ toàn cầu 

Vai trò của biên phiên dịch trong cuộc sống hiện nay

          Nếu trước đây, phiên dịch là sự thay chuyển đổi tiếp nối từ ngôn ngữ này sang ngôn ngữ khác. Thì giờ đây, phiên dịch trực tiếp tham gia vào mọi công đoạn của mọi quá trình phát triển của xã hội: Kinh tế, văn hóa, chính trị, thương mại…

          Ta chỉ thử tưởng tượng nếu một ngày không có phiên dịch, trận chiến thế giới thứ Ba sẽ nổ ra bởi sự cao trào xung đột chính trị, không thấu hiểu ngôn ngữ. Con người ta sẽ ngày càng bó hẹp trong mảnh đất ngôn ngữ cằn cỗi của mình. Bởi vậy, phiên dịch viên là cầu nối ngôn ngữ giúp vận hành mọi hoạt động từ kinh tế, văn hóa, chính trị hay thương mại… Phiên dịch mở ra cơ hội phát triển không ngừng, sự cập nhật xu hướng công nghệ hiện đại hóa mới…

          Phiên dịch còn là sợi dây kết nối giữa người với người, chúng ta hiểu nhau hơn và hợp tác được với nhau. Khi cả hai có chung một tiếng nói về ngôn ngữ, mọi chuyện sẽ trở nên cực kỳ dễ dàng.

          Phiên dịch còn tăng tính chuyên nghiệp trong mỗi hội thảo hội nghị, chính phủ,… Người phiên dịch phải truyền tải chính xác và khách quan nhất thông điệp của người nói đến với người nghe.

          Trên đây là những thông tin hữu ích về lịch sử ngành phiên dịch. Hi vọng bài viết sẽ giúp bạn có được những cái nhìn tổng quan nhất về công việc phiên dịch cũng như vai trò của nghề dịch.